Konflikt to nie wróg

Zawsze! Ale to zawsze, kiedy na szkoleniu mówię, że konflikt to jest dobra sprawa, pojawiają się głosy, że jak to?

Konflikty to nieunikniona część życia. Nie ma znaczenia, czy dzieją się w pracy, w rodzinie czy między przyjaciółmi – różnice zdań, potrzeb czy interesów prędzej czy później wypłyną na powierzchnię. I choć większość z nas ucieka przed nimi jak przed niedźwiedziem w Bieszczadach, traktując je jak zagrożenie dla harmonii, to może warto przestać się ich bać?

Bo konflikt to nie wróg. To diagnoza – coś nie działa. A wiadomo, że diagnoza, to pierwszy krok do uzdrowienia. Nawet jeśli jest gwałtowny, to wreszcie (wreszcie!) wydarzyło się coś, co odsłoniło coś, co nie gra (ależ dużo tych cosiów). Wymiotło spod dywanu.

To szansa. Szansa na rozwój – osobisty, relacyjny, a czasem nawet społeczny. Ale diabeł tkwi w nastawieniu: zamiast widzieć w nim pole bitwy, warto dostrzec… przestrzeń na rozmowę.

Skąd ten lęk przed konfliktem?

Lęk przed konfliktem często ma swoje korzenie głęboko w nas. Może w dzieciństwie słyszeliśmy: „Nie kłóćcie się, bo tylko robicie bałagan!”? Albo obserwowaliśmy dorosłych, którzy zamiast rozmawiać, obrażali się na tydzień (tu biję się w pierś)? Tego typu doświadczenia zostawiają ślad. Uczymy się, że konflikt to coś, czego należy unikać – jak handlowej niedzieli w centrum handlowym. I unikamy.

Innym razem chodzi o kontrolę. Bo konflikt bywa postrzegany jako utrata wpływu czy pozycji. Tylko że unikanie go jest jak ucieczka przed duszkiem w pac-manie. Możesz się długo bronić. Los i tak jest przesądzony, a ty rozpaczliwie i coraz bardziej w panice szukasz drogi wyjścia.

Rozmowa jako most

Rozwiązywanie konfliktów nie polega na wygrywaniu. Nie chodzi o to, by jedna strona triumfowała, a druga uznała porażkę. Chodzi o znalezienie mostu – przestrzeni, gdzie obie strony mogą powiedzieć: „Ok, rozumiem, o co ci chodzi”.

Za każdą frustracją, żalem czy złością kryje się potrzeba. Słyszysz: „Nigdy nie masz dla mnie czasu!” i co robisz? Najczęściej bronisz się: „Jak to? Przecież byliśmy ostatnio na kolacji!”. Tymczasem w tym zdaniu może kryć się coś zupełnie innego: „Czuję się samotny i chciałbym, żebyś był bardziej obecny”.

Słuchanie z ciekawością, bez obrony, jest kluczem.

Pytania typu: „Co tak naprawdę jest dla ciebie ważne?” czy „Jak mogę ci pomóc?” otwierają drzwi do dialogu.

I nagle okazuje się, że nie o rację chodziło, tylko o bycie usłyszanym.

Kilka zasad dobrej rozmowy

• Mów o sobie, nie o innych. „Czuję się ignorowana, gdy…” brzmi inaczej niż „Jesteś nieuważny!”.
• Oddzielaj problem od osoby. Konflikt dotyczy konkretnej sytuacji, a nie całej relacji. Działacie obydwoje przeciw temu problemowi – nie przeciw sobie.
• Unikaj słów: zawsze, nigdy, często – generalizowanie sprawia, że druga strona będzie się bronić
• Daj pole do rozmowy też drugiej stronie. Pytanie „Jak możemy to naprawić?” działa lepiej niż „Kto zawinił?”.

Kiedy rozmowa nie wystarcza

Nie każdy konflikt kończy się happy endem. Czasem potrzeba czasu. Ochłonięcia. Może wsparcia kogoś z boku, kto pomoże rozplątać węzeł. Ale nawet jeśli na razie nie ma rozwiązania, zawsze możemy zadbać o to, żeby rozmawiać z szacunkiem – nawet wtedy, gdy się nie zgadzamy.

Konflikt nie musi być wrogiem. Może być początkiem czegoś dobrego. Głębszego zrozumienia. Mocniejszej relacji. A czasem… większej harmonii. Wszystko zależy od tego, czy podejdziemy do niego jak do przeszkody, czy jak do szansy na dialog. Bo to rozmowa – otwarta i szczera – ma moc przemiany sporów w mosty.